AstroFest 2026: विज्ञान, खगोलशास्त्र आणि अवकाश संशोधनाची आवड असलेल्या विद्यार्थ्यांसाठी पिंपरी-चिंचवडमध्ये एक खास संधी उपलब्ध झाली आहे. पिंपरी-चिंचवड सायन्स पार्क आणि तारांगण येथे ‘ॲस्ट्रोफेस्ट 2026 – आकाशवेध 2026’ या चार दिवसीय खगोलशास्त्र आणि अवकाश विज्ञान महोत्सवाचे आयोजन करण्यात आले आहे. हा महोत्सव 29 ऑक्टोबरपासून सुरू झाला असून 1 नोव्हेंबर 2026 पर्यंत नागरिकांना त्याला भेट देता येणार आहे.
या महोत्सवात खगोलशास्त्र प्रदर्शन, दुर्बिणीद्वारे आकाश निरीक्षण, वॉटर रॉकेट प्रात्यक्षिके, कार्यशाळा, ग्रह-ताऱ्यांशी संबंधित उपक्रम आणि विद्यार्थ्यांसाठी विविध स्पर्धांचा समावेश आहे. त्यामुळे पुणे आणि पिंपरी-चिंचवडमधील विद्यार्थी, पालक, शिक्षक आणि विज्ञानप्रेमींसाठी हा महोत्सव आकर्षण ठरत आहे.
AstroFest 2026 म्हणजे काय?
AstroFest 2026 हा खगोलशास्त्र (Astronomy) आणि अवकाश विज्ञान (Space Science) यांना समर्पित चार दिवसांचा महोत्सव आहे. पिंपरी-चिंचवड सायन्स पार्क आणि तारांगण यांच्या पुढाकारातून या कार्यक्रमाचे आयोजन करण्यात आले आहे.
‘Exploring Astronomy, Inspiring Collaboration’ म्हणजेच खगोलशास्त्राचा शोध आणि वैज्ञानिक सहकार्याला प्रोत्साहन, ही या प्रदर्शनाची मुख्य संकल्पना आहे. या उपक्रमाचा एक भाग म्हणून BRICS India 2026 अंतर्गत विशेष खगोलशास्त्र प्रदर्शनही आयोजित करण्यात आले आहे.
सामान्य नागरिकांना आणि विद्यार्थ्यांना विज्ञानातील संकल्पना केवळ पुस्तकांमधून न शिकता प्रत्यक्ष प्रात्यक्षिके, प्रदर्शन आणि संवादाच्या माध्यमातून समजाव्यात, हा या महोत्सवामागील महत्त्वाचा उद्देश आहे.
AstroFest 2026: ठिकाण, तारीख आणि वेळ
पिंपरी-चिंचवडमधील सायन्स पार्क आणि तारांगण येथे हा महोत्सव सुरू आहे. पुणे शहरासह PCMC परिसरातील नागरिकांना या ठिकाणी पोहोचणे शक्य आहे.
| तपशील | माहिती |
|---|---|
| कार्यक्रम | AstroFest 2026 – आकाशवेध 2026 |
| सुरुवात | 29 ऑक्टोबर 2026 |
| शेवट | 1 नोव्हेंबर 2026 |
| वेळ | सकाळी 10 ते रात्री 8 |
| ठिकाण | पिंपरी-चिंचवड सायन्स पार्क आणि तारांगण |
| आयोजक | Pimpri Chinchwad Science Park & Planetarium |
| सहकार्य | IUCAA, Jyotirvidya Parisanstha, NCRA-TIFR आणि LIGO-India |
पत्ता: पिंपरी-चिंचवड सायन्स पार्क आणि तारांगण, ऑटो क्लस्टरजवळ, चिंचवड, पुणे – 411019.
AstroFest 2026 मधील 10 प्रमुख आकर्षणे
या महोत्सवात विद्यार्थ्यांना आणि विज्ञानप्रेमींना प्रत्यक्ष अनुभव घेता येतील असे विविध उपक्रम ठेवण्यात आले आहेत.
1. खगोलशास्त्र प्रदर्शन (Astronomy Exhibition)
अवकाश, ग्रह, तारे आणि खगोलशास्त्राशी संबंधित माहिती प्रदर्शनाच्या माध्यमातून समजून घेण्याची संधी मिळणार आहे. BRICS India 2026 अंतर्गत आयोजित विशेष प्रदर्शन हे कार्यक्रमाचे महत्त्वाचे आकर्षण आहे.
2. दुर्बिणीद्वारे आकाश निरीक्षण (Sky Gazing)
आकाशातील खगोलीय वस्तूंचे निरीक्षण करण्यासाठी विशेष सत्रे आयोजित केली आहेत. 31 ऑक्टोबर आणि 1 नोव्हेंबर रोजी प्रगत दुर्बिणींचा अनुभव घेण्याची अतिरिक्त संधी उपलब्ध असल्याची माहिती आयोजकांनी दिली आहे.
3. इन्फ्लेटेबल डोम प्लॅनेटेरियम
विशेष फुगवता येणाऱ्या डोम प्लॅनेटेरियमच्या माध्यमातून अवकाशविश्वाचा अनुभव घेता येणार आहे. ग्रह, तारे आणि विश्वाची रचना समजून घेण्यासाठी हा उपक्रम उपयुक्त ठरू शकतो.
4. वॉटर रॉकेट प्रात्यक्षिक (Water Rocket Demonstration)
पाण्याच्या दाबाच्या साहाय्याने रॉकेट कसे कार्य करते, याची माहिती प्रात्यक्षिकातून मिळू शकते. विद्यार्थ्यांना विज्ञानातील मूलभूत तत्त्वे समजण्यासाठी हा उपक्रम महत्त्वाचा आहे.
5. लाइव्ह सॅटेलाइट डिस्प्ले
उपग्रह (Satellite) आणि अवकाश तंत्रज्ञानाशी संबंधित माहिती प्रत्यक्ष पाहण्याची संधी या महोत्सवात उपलब्ध करून देण्यात आली आहे.
6. एरोमॉडेलिंग कार्यशाळा (Aeromodelling Workshop)
विमानांची रचना, उड्डाणाची मूलभूत तत्त्वे आणि मॉडेल तयार करण्यासंबंधी माहिती या कार्यशाळेतून मिळू शकते.
7. 3D मून लॅम्प मेकिंग
चंद्राच्या आकारावर आधारित 3D मून लॅम्प तयार करण्याची कार्यशाळा आयोजित करण्यात आली आहे. विज्ञान आणि सर्जनशीलता यांची सांगड घालणारा हा उपक्रम आहे.
8. मार्स रोव्हर चॅलेंज
मंगळ ग्रहावरील संशोधनासाठी वापरल्या जाणाऱ्या रोव्हरची संकल्पना समजून घेण्यासाठी विशेष अडथळा आव्हान (Mars Rover Obstacle Challenge) ठेवण्यात आले आहे.
9. अ‍ॅस्ट्रो आर्ट आणि स्पेस क्विझ
अवकाश विषयावरील चित्रकला स्पर्धा, प्रश्नमंजुषा आणि स्पेस-थीम फॅन्सी ड्रेस स्पर्धांमध्ये विद्यार्थ्यांना सहभागी होता येणार आहे.
10. तज्ज्ञांची व्याख्याने आणि विज्ञान चित्रपट
खगोलशास्त्रज्ञांची व्याख्याने, विज्ञान प्रात्यक्षिके, सांस्कृतिक कार्यक्रम आणि विज्ञानकथा आधारित चित्रपट प्रदर्शन असे उपक्रमही महोत्सवाचा भाग आहेत.
विद्यार्थ्यांसाठी AstroFest 2026 का महत्त्वाचा?
शालेय आणि महाविद्यालयीन विद्यार्थ्यांना विज्ञानातील संकल्पना प्रत्यक्ष अनुभवातून शिकण्याची संधी मिळणे महत्त्वाचे असते. AstroFest 2026 मध्ये अशा अनुभवाधारित शिक्षणावर भर देण्यात आला आहे.
उदाहरणार्थ, वॉटर रॉकेट प्रात्यक्षिकातून दाब आणि गतीची मूलभूत तत्त्वे समजू शकतात. दुर्बिणीद्वारे आकाश निरीक्षण केल्याने ग्रह आणि खगोलीय वस्तूंबद्दल उत्सुकता वाढू शकते. एरोमॉडेलिंग आणि मार्स रोव्हर चॅलेंजमुळे अभियांत्रिकी, डिझाइन आणि तंत्रज्ञानाची ओळख होऊ शकते.
अंतराळ संशोधन, खगोलशास्त्र, भौतिकशास्त्र, एरोस्पेस इंजिनिअरिंग आणि विज्ञान संशोधन या क्षेत्रांत करिअर करण्याचा विचार करणाऱ्या विद्यार्थ्यांसाठीही अशा उपक्रमांचा उपयोग होऊ शकतो.
आयोजनामागील संस्था आणि सहकार्य
या महोत्सवाचे आयोजन पिंपरी-चिंचवड सायन्स पार्क आणि तारांगण यांच्यामार्फत करण्यात आले आहे. यासाठी IUCAA (Inter-University Centre for Astronomy and Astrophysics), ज्योतिर्विद्या परिसंस्था (Jyotirvidya Parisanstha), NCRA-TIFR आणि LIGO-India यांचे सहकार्य लाभले आहे.
महोत्सवाचे उद्घाटन 29 ऑक्टोबर रोजी पिंपरी-चिंचवड महानगरपालिकेचे महापौर रवी लांडगे यांच्या हस्ते झाले. उद्घाटन कार्यक्रमाला PCMC आयुक्त डॉ. विजय सूर्यवंशी तसेच विविध वैज्ञानिक आणि संशोधन संस्थांशी संबंधित मान्यवर उपस्थित होते.
या महोत्सवात BRICS Working Group on Astronomy शी संबंधित आंतरराष्ट्रीय प्रतिनिधींचाही सहभाग नोंदवण्यात आला आहे. त्यामुळे स्थानिक पातळीवर विज्ञान प्रसारासोबत आंतरराष्ट्रीय वैज्ञानिक सहकार्यालाही महत्त्व मिळत आहे.
पुणे आणि PCMC मधील नागरिकांना काय फायदा?
पुणे आणि पिंपरी-चिंचवड परिसरात अनेक शाळा, महाविद्यालये आणि शैक्षणिक संस्था आहेत. अशा संस्थांमधील विद्यार्थ्यांना विज्ञानाचे प्रत्यक्ष अनुभव मिळवण्यासाठी हा महोत्सव उपयोगी ठरू शकतो.
पालक मुलांसोबत या कार्यक्रमाला भेट देऊन त्यांना विज्ञान आणि अवकाश संशोधनाची ओळख करून देऊ शकतात. शिक्षकांसाठीही विद्यार्थ्यांना अभ्यासक्रमाबाहेरील विज्ञान उपक्रमांशी जोडण्याची ही संधी आहे.
स्थानिक नागरिकांसाठी हा केवळ मनोरंजनाचा कार्यक्रम नसून विज्ञानाविषयी कुतूहल वाढवणारा शैक्षणिक उपक्रम आहे. त्यामुळे PCMC परिसरातील शाळा, महाविद्यालये आणि कुटुंबांनी या कार्यक्रमाची माहिती घेणे महत्त्वाचे ठरते.
प्रवेश आणि नागरिकांसाठी महत्त्वाची माहिती
AstroFest 2026 हा 1 नोव्हेंबर 2026 पर्यंत सुरू राहणार आहे. कार्यक्रमाची वेळ सकाळी 10 ते रात्री 8 अशी जाहीर करण्यात आली आहे. आयोजकांच्या उपलब्ध माहितीनुसार सायन्स पार्कची नियमित तिकिटे लागू आहेत.
कार्यशाळा, विशिष्ट सत्रे किंवा स्पर्धांमध्ये सहभागी होण्यासाठी स्वतंत्र नोंदणी किंवा अटी लागू असू शकतात. त्यामुळे भेट देण्यापूर्वी अधिकृत संकेतस्थळावर किंवा आयोजकांकडे प्रवेश शुल्क, उपलब्ध जागा आणि कार्यक्रमाचे वेळापत्रक तपासावे.
अधिक माहितीसाठी: https://www.pcsciencepark.org/
पुढे काय?
AstroFest 2026 चा समारोप 1 नोव्हेंबर 2026 रोजी होणार आहे. त्यामुळे पुणे आणि पिंपरी-चिंचवडमधील विद्यार्थी, पालक आणि विज्ञानप्रेमींसाठी या महोत्सवाला भेट देण्याची अजून एक संधी उपलब्ध आहे. अवकाश विज्ञान, खगोलशास्त्र आणि तंत्रज्ञानाची प्रत्यक्ष ओळख करून घेण्यासाठी हा उपक्रम महत्त्वाचा ठरू शकतो.
Wegwan Pune: पुणे आणि PCMC परिसरातील स्थानिक बातम्या, शैक्षणिक उपक्रम, कार्यक्रम आणि महत्त्वाच्या अपडेट्ससाठी Wegwan Pune सोबत जोडलेले राहा.